 |
මඩකලපුවේ අපි ගතකළ කාලයේදී කොළඹ කොටුවේ සිට මඩකලපු දුම්රිය ස්ථානය දක්වා දුම්රිය එන්ජිමක් තුළ ගිය ගමන ගැනත් අපට ඉතා හොඳ පාඨක ප්රතිචාර ලැබුණා. ඉතින් · මේ දිනවල ත්රිකුණාමලය අවට චාරිකාවේ යෙදිල ඉන්න අපි, ගෝකණ්ණ තොට ගැන විතරක් නෙමේ, ත්රිකුණාමලය බොක්ක (කොට්ටියාර් බොක්ක) තුළ පිහිටි තුඩු, බොකු, දූපත්, වරාය යනාදිය ගැනත් තොරතුරු කිව්වටම මදිනෙ. ඒවා දෑහින් දැකබලාගෙන, ඒ දූපතකට දෙකකට ගොඩවෙන්නට ඇත්නම් ඒකත් කෙතරම් අත්දැකීමක්ද කියල අපිට හිතුණ. අපි ගමනක් ගිහිං 
නාවික ජැටියේ සිට සාම්පූර් දක්වා
පළමු ගමන අප යන්නෙ සාම්පූර් දක්වා. ඒ යන ගමනේදී සාම්පූර් නාවික ජැටියෙන් බැස ෆවුල් තුඩුව දක්වා ගමන් කරන්නත් කතිකා කරගත්තා. මොකද, මේ ගමනේදී නාවික යාත්රා ෆවුල් තුඩුවට ළංකරන්න බැරි බව යාත්රාවේ සෙබළ සොයුරන් අපට දැනුම් දුන්නා. ඒ ෆවුල් තුඩුව ආශ්රිත ප්රදේශයේ සාගරය ගල්පරවලින් සමන්විත වන නිසා.
ජැටියෙන් ගමන් ආරම්භ කළ "වෝටර් ජෙට්" යාත්රාව දිය දෙබෑ කරමින් සාම්පූර් (දකුණු දෙසට) බලා ඇදෙනවා. වම්පසින් නාවික අංගනය. එහි නොයෙකුත් නාවික යාත්රා රැසක් දක්නට ලැබෙන අතර විශාල නෞකාත් නැංගුරම්ලා තිබෙනවා. දකුණු පස ඉදිරියෙන් අපට දක්නට ලැබෙන්නේ ත්රිකුණාමල ප්රීමා පිටි කම්හල. මෙම කර්මාන්තශාලාවට තිරිඟු රැගෙන පැමිණි නැව් කිහිපයකුත් මෙහිදී දැකගත හැකියි. මෙම කම්හල පසුකරන විටම තමයි සෝබෝර් දූපත් නෙත ගැටෙන්නේ. කුඩා සෝබෝර් හා මහා සෝබෝර් ලෙස යුගලක් වශයෙන් පිහිටා තිබෙන මෙම දූපත් දෙක අභයභූමි ලෙස 1963 දී වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ප්රකාශයට පත්කර තියෙන්නෙ එහි ඇති ජෛවවිවිධත්ව අගය නිසා. සෝබෝර් දූපත් පසුකළ පසු අපට ඈතින් දකින්නට ලැබෙන්නෙ "රවුන්ඩ් අයිලන්ඩ්" දූපත හා එහි මධ්යයේ තිබෙන ප්රදීපාගාරය.
රවුන්ඩ් අයිලන්ඩ් ප්රදීපාගාරය
එළිසබෙත් දූපත
මීළඟට අපිට මුණගැසෙන්නෙ තවත් අලංකාර දූපතක් වන එළිසබෙත් දූපත. මෙයට ඒ නම භාවිත කෙරෙන්නෙ ඇයිද යන්න අපි දන්නෙ නැති වුණත්, ගල්පරවලින් සමන්විත මේ දූපතත් කොට්ටියාර් බොක්කෙ අලංකාර දූපතක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකියි.
එළිසබෙත් දූපත පසුකරනවාත් සමඟ අපගේ යාත්රාව පැමිණෙන්නේ වඩාත් පුළුල් මුහුදු කලාපයකට. දකුණුපසින් මාබල් බීච්, කින්නියා පාලම පෙනෙන මහවැලි නදියේ මෝය කලාපය. වම්පසින් නොහොත් නැගෙනහිර දෙසින් පුළුල් වරාය විවරය දිස්වෙනවා. එහි පහළ කෙළවර තමයි ෆවුල් තුඩුව. මේ ගොඩබිම් තීරුවේ තවත් පහළට වෙන්නට තමයි සාම්පූර් පිහිටල තියෙන්නෙ. වම්පසින් සාගරයේ පැතිර තියෙන ගල්පර මගහරිමින් අපගේ යාත්රාව සාම්පූර්වල නාවික ජැටිය බලා ඇදෙනවා. තවත් මොහොතකින් අපි රැගත් යාත්රාව ජැටියට ළඟාවුණේ කලක් කොටි බලකොටුවක්ව පැවැති මෙහි, වත්මන් ශ්රී ලංකා නාවික හමුදා අභිමානය දරාගත් නාවික සෙබළ කැළ අප බලාපොරොත්තුව එහි රැඳී සිටියදී.
ෆවුල් තුඩුව ප්රදීපාගාරය දක්වා
ෆවුල් පොයින්ට් ගමනෙන් පස්සෙ අපි "නෝර්වේ දූපතට" යන්න තීරණය කළා. කොට්ටියාරම් බොක්කෙ නාවික සංචාරයකදී මෙවන් දූපතකට ගොඩබැසීමත් සුවිශාල අත්දැකීමක්. ලුතිනන් හේරත් සාම්පූර් ජැටියේ ඉඳල නෝර්වේ දූපතට යන්න ඩිංගි බෝට්ටු දෙකක් ලෑස්ති කළේ දූපතට ගොඩබහින්න ඕන හින්ද. ඔන්න ගමන ආරම්භ කරල විනාඩි 15 කින් විතර අපි නෝර්වේ දූපතට ගොඩබැස්සා. මේ දූපත වගේම, ඊට යාබදව පිහිටි "තට්ටගල" දූපතත් පිහිටල තියෙන්නෙ ෆවුල් තුඩුවට වයඹ දිගින්. හුදෙකලා දූපතක් වන මෙය නාවික හමුදා මුරපළක් ලෙස භාවිතයට ගැනෙන තැනක්. ඉපිල් ඉපිල් ගස් යායත්, වෙනත් පඳුරු ශාකවලින් සමන්විත මේ දූපත අක්කර භාගයකින් පමණ සමන්විත වුවක්. මෙය කුරුල්ලන්ගේ කැදලි බිමක් ලෙසත් භාවිත කෙරෙන බව එහි ගිය අපට දැකගන්න ලැබුණා. නෝර්වේ දූපතේ පැය භාගයක පමණ සංචාරයෙන් පස්සෙ අපි ආයිමත් ළඟාවුණේ සාම්පූර් ජැටියට. එතැනදී සාම්පූර් නාවික නිලධාරීන්ට සමුදුන්න අපි, නැවතත් අපව රැගෙන ගිය වෝටර් ජෙට් යාත්රාවට ගොඩවුණා.
සාම්පූර් සිට කෝනේෂ්වරම් දක්වා
දිය දෙබෑ කරමින් ඇදුණු මේ වේග ප්රහාරක යාත්රාව මඳ වේලාවකින් ත්රිකුණාමල වෙරළ උද්යානය පසුකර, පෙඩි්රක් කොටුව අසලින් පැමිණ කෝනේෂ්වරම් කඳු පාමුලදී නිසසල වුණේ, අපට එහි සිට කෝනේෂ්වරම් කෝවිලේ ඡායාරූපගත යුතු වූ නිසා. පසුගිය ඉරිදා මේ කෝනේෂ්වරම් දෙවොලේ ගෙමිදුලේ කඳවුරු බැඳ ගෝකණ්ණ වරායේ ඡායාරූපගත කරපු හැටි අපට මෙතැනදී මතක් වෙනවා.
කෝනේෂ්වරම් සිට පරෙවි දූපතට
නිලාවැලි - පරෙවි දූපතට කිලෝමීටර් 13 ක විතර සෘජු දුරක් තියෙනවා. ඒත් අධිවේගී යාත්රාව විනාඩි 20 ක විතර ගමනකින් පරෙවි දූපත ආසන්නයට පැමිණියා. මෙම යාත්රාව දූපතට ළඟා කරවිය නොහැකි නිසාත්, පරෙවි දූපත දැන් ජාතික උද්යානයක් නිසාත්, මෙහි ඇතුළුවිය හැක්කේ අවසර ගෙන ප්රවේශපත් ලබා ගැනීමෙන් පසුව නිසාත් අදාළ කටයුතු කරගෙන අපි දූපතට ළඟා වුණේ තවත් ඩිංගි බෝට්ටුවකින්.
ජගත් කණහැරආරච්චි
ඉන්ද්රජිත් සුබසිංහ
වාසල සේනාරත්න
ස්තුතිය - ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ හමුදා අධීක්ෂණ නිලධාරී මේජර් ජනරාල් පාලිත ප්රනාන්දු, නාවික හමුදාපති අද්මිරාල් සෝමතිලක දිසානායක, නාවික මෙහෙයුම් අධ්යක්ෂ රියර් අද්මිරාල් ජයන්ත පෙරේරා, ආඥපති නැගෙනහිර පෙදෙස රියර් අද්මිරාල් ජයනාත් කොළඹගේ, නැගෙනහිර විධාන මෙහෙයුම් නිලධාරී කමාන්ඩර් පූජිත විතාන සහ මාධ්ය ප්රකාශක කමාන්ඩර් කෝසල වර්ණකුලසූරිය යන මහත්වරුන්ට.
http://www.divaina.com/2011/07/03/nimna04.html
ත්රිකුණාමලය හෙවත් පැරණි ගෝකණ්ණ තොට ශ්රී ලංකාවේ පැරණිතම වරාය ලෙස හැඳින්වුවත් නිවැරැදියි. ලෝකයේ හොඳම ස්වභාවික වරායක් ලෙස ගැනෙන මේ ගෝකණ්ණ තොට, අනාදිමත් කලක පටන් නාවිකයන් භාවිතයට ගෙන තිබෙනවා. රට වටාම මුහුද තිබුණත් ශ්රී ලාංකිකයන් නාවික ක්ෂේත්රයට යොමු වූ පැරණි තොරතුරු අපට හමුවන්නේ නැති තරම්. ඒත් අතීත රජදරුවන්ගේ සමයේදී ගෝකණ්ණ වරාය ගැන නිරතුරුව කියවෙන්නේ භාරතයේ මෙන්ම, අරාබි, රෝම, ග්රීක, චීන, පෘතුගීසි, ලන්දේසි, ප්රංශ වැනි ජාතික වෙළෙඳුන් හා ආක්රමණිකයන් ලක්දිවට ගොඩබැසීම සඳහාත්, එකල රජවරුන් සමඟ සබඳතා පවත්වාගෙන යැම සඳහාත් මේ ගෝකණ්ණ තොට භාවිතයට ගෙන තිබෙන නිසා.
සංකීර්ණ නැව් තොටක් ලෙස මුහුදු බොකු ගණනාවකින් සමන්විත මෙහි චීනුන් ලැගුම්ගත් පෙදෙස "චීන වරාය" නොහොත් චයිනා - බේ වූ බවයි කියන්නෙ. නමුත් ඒ සඳහා තවත් හේතු තිබූ බව කවුරු හරි දන්නවා නම් ඒ බවත් අපිට ලියා එවන්න. නැතිනම් ඊ-මේල් කර එවන්න.
චීන වරාය ප්රදේශය පසුකර ඇවිත් ඉන්පසු අපි ත්රිකුණාමලය - කොළඹ ප්රධාන මාර්ගට පිවිසුණා. එතැන් සිට තවත් සැතපුම් 2-3 ක් යන විට 4 කණුව හන්දිය හෙවත් අනුරාධපුර හන්දිය හමුවෙනවා. මෙතැන් සිට අනුරාධපුර පාරේ තවත් කිලෝමීටර් පහක් පමණ ගොස් මිහිඳුපුර පසුකර වම්පසට හැරී ගිය විට තමයි උණුවතුර ළිං හමුවෙන්නෙ. මේ ප්රදේශය හඳුන්වන්නෙ කන්නියා කියන නමින්. කන්නියා පසුකර අනුරාධපුර මාර්ගයේම තවත් කිලෝමීටර් 7-8 කින් වෙල්ගම් වෙහෙර රජමහා විහාරයටත් යා හැකියි.
ඊළඟට අපි ත්රිකුණාමලය නගරයට ඇතුළුවුණා. ත්රිකුණාමල වරාය පිහිටි කොට්ටියාර් බොක්ක තවමත් මේ දක්වා සුවිසල්ව නැඟී සිටිනවා. ඒ ආශ්රිතව වැටී ඇති මාර්ගයෙන් පැමිණ නගරය හරහා ගොස් ඊළඟට අපි නැවතුණේ වෙරළ උද්යානය ළඟ. ඈතින් අපට පෙනෙන නොපෙනෙන ගානට සාම්පූර් - µවුල් පොයින්ට් ප්රදීපාගාරය දිස්වෙනවා. වම්පසින් ත්රිකුණාමල පෙඩි්රක් කොටුව හා එහි කෙළවර තිරු කෝනේෂ්වරම් දෙවොල. ඉදිරියෙන් ධීවර ඔරු - බෝට්ටු වගේම අධිවේගී නාවික යාත්රාත් විටින් විට ඇදෙනවා. මේ සියල්ල වගේම වෙරළේ අසිරිය විඳින්නත් වෙරළ උද්යානය කදිම තැනක්. දකුණුපසින් මේ උද්යානයේ අපූරු හරිත තීරයක් (Green Belt) දකින්න පුළුවන්. කස ගස්වලින් යුත් එය වෙරළට එකතු කරන්නෙ නැවුම් බවක්. මේ සියල්ල හෝරාවක් දෙකක් විඳගෙන තමයි අපි පෙඩි්රක් කොටුව හරහා කෝනේශ්වරම් දෙවොලට යන්න තීරණය කළේ.
ගෝකණ්ණ රජමහා විහාරය අද මෙතැන කුඩා භූමි භාගයකට සීමා වී තිබුණත් අතීතයේදී මේ මුළු භූමි භාගයම එනම් කෝනේශ්වරම් දෙවොල පිහිටි භූමිය යනාදියත් ගෝකණ්ණ විහාරය ලෙස පැවැති බවයි විශ්වාස කරන්නේ. එහෙත් කලින් කල පැමිණි සතුරු ආක්රමණ අද ගෝකණ්ණ විහාරය ඉතා කුඩා භූමි ප්රදේශයකට සීමා කරල. එහි බෝධීන්වහන්සේ වගේම චෛත්යයෙත්, හිටිපිළිම වහන්සේත් ගෝකණ්ණ විහාරයේ දුක්බර කතාන්දරයක් අපට කියනවා වගේ.
සඳහනක් අපි මඩකලපු චාරිකාවේදී කළා. මේ තමයි ශිව දෙවියන් සඳහා ඉදිවුණු දේවාල, නැතිනම් කෝවිල්. ලංකාව වටා එවන් කෝවිල් පහක් තියෙන බවත් අපි ඔබට කිව්වා. මඩකලපුවෙ කාන්තෝන්
කෝන්ෂ්වරම් කෝවිල, මෙරට මහා බලගතු රජකු ලෙස වැඩ වාසය කළ රාවණ රජුට සබඳතා ඇති ස්ථානයක්. ඒ බවට වන අපූරු කතාන්තරයක් සහිත පුවරුවක් "රාවණ කැපුම" හෙවත් ලවර්ස් ලීප්" ලෙස හඳුන්වන අසාමාන්ය, බියකරු ප්රපාතකාර බෑවුම අසල සවිකර තිබෙනවා. ඒ වගේම මුහුණු 10 ක් (එතරම් නුවණක්) තිබූ බව විශ්වාස කරන රාවණයන්ගේ අපූරු මූර්තියක් ද දෙවොලේ එක් පසෙක ඉහළින්ම තනා තිබෙනවා.
මුතූර් ජැටියෙ ඉඳන් ත්රිකුණාමලයෙ ජැටිය දක්වා මගී ප්රවාහන නැව් සේවාවක් ක්රියාත්මක වෙනවා. ඒ "සේරුවාවිල" කියන වරාය අධිකාරියට අයත් යාත්රාවක්. ඒත් අවාසනාවකට වගේ අපි මුතූර්වලට ගිය දවසෙ "සේරුවාවිල" යාත්රාව ක්රියාවිරහිත වෙලා. ඒ නිසා මුතූර් ඉඳන් කින්නියා හරහා යන්න කොඩ්ඩියාර් බොක්ක වටා යන දුෂ්කර මාර්ගය අපි තෝරාගත්තා. මේ අබලන් මාර්ගයේ යන්න "ෆෝවීල්" වාහනයක් තියෙනවානම් වඩාත් සුදුසුයි. මොකද වලගොඩැලි සහිත මේ මාර්ගයත්, තවමත් පාලම් ඉදිවෙමින් පවතින නිසා විකල්ප මාර්ගත් භාවිත කළ යුතුව තියෙන නිසා. ඒත් ඉතාම ටික කලකින් මේ මාර්ගය දිවයිනේ තවත් සුපිරිතම මාර්ගයක් බවට පත් වේවි.
දැන් අපි ඉන්නෙ කොට්ටියාරම් බොක්කෙ සුන්දර වෙරළ තීරයේ. මෙතැන වෙරළ කළුපාටයි. ඒ මෙහි වැඩිපුර "ඉල්මනයිට්" ප්රමාණයක් තියෙන හින්ද. අපිට දකුණු පසින් ගොඩබිම් තීරුවේ පිළිවෙලින් මුතූර් හා ෆව්ල් තුඩුව ප්රදේශය දැකගන්න ලැබෙනවා. ඉදිරියෙන්ම පේන්න තියෙන්නේ ත්රිකුණාමල බොක්ක නොහොත් කොට්ටියාරම. වෙරළ තීරය දිගේම ධීවර ඔරු - බෝට්ටු. කෙළින්ම බැලුවොත් වරාය තුළ පිහිටි ප්රීමා පිටි කම්හලත් දැකගන්න පුළුවන්. තවත් නැගෙනහිර දෙසින් අපට දැකගන්නට ලැබෙන්නේ ප්රකට "රවුන්ඩ් අයිලන්ඩ්" හා එහි මැද තියෙන ප්රදීපාගාරය. තවත් තැනකින් එලිසබත් දූපතත් දැකගන්න පුළුවන්. මේවා ගැන තොරතුරු තවත් ඉදිරියේදී කතා කරන්න හිතාගෙන ඉන්පසු අපි තවත් කින්නියා දෙසට ඇදුණෙ "මහවැලි ගං මෝය" හමුවෙන තුරු.
අපේ රටේ දිගම ගංගාව තමයි මහවැලි ගංගාව. එය කිලෝමීටර් 340 ක දුරක් ගෙවාගෙන ඇවිත් මුහුද සිපගන්නෙ දැන් මේ අපි ඉන්න කොට්ටියාරම් බොක්ක කෙළවරදී. මධ්ය කඳුකරයේ, හෝර්ටන්තැන්න කඳුබෑවුම්වලින් පටන්ගන්නා දියදහරා කිහිපයක එකතුවකින් හටගන්නා "මහවැලි" කෝමළිය දහස් ගණන් කෙත්වතු සරුසාරකරමින් මිනිසුන් හා වනසතුන් මෙන්ම ගස්වැල්ද පෝෂණය කරමින් මධ්යම පළාත, ඌව පළාත, උතුරුමැද පළාත, නැගෙනහිර පළාත ඔස්සේ පැමිණයි මෙසේ ත්රිකුණාමලයේදී මහා සාගරය හා එක්වන්නේ. මෙසේ කොට්ටියාරම් බොක්කට එකතුවන මහවැලි දියදහර එක් ගංගා මෝදරක් ලෙස පැහැදිලිව හඳුනාගත නොහැකියි. කුඩා අප ගංගා කිහිපයක් මෙන්ම, ප්රධාන අප ගංගා දෙකකුත් තනමින් ගලායන එය මෝයකට දෙකකින් කරදිය හා මුසුවන්නේ ගෙංගේ සහ ගංගේ ලෙස හැඳින්වෙන මෝය ප්රදේශ දෙක මෙන්ම අගනා ඩෙල්ටාවක්ද නිර්මාණය කරමින්. අද මෙම අප ගංගා දෙකම යාකරමින් මහවැලි නදී මෝයට ඉහළින් දැවැන්ත පාලමක් ඉදිවෙනවා. ඒ කින්නියා පාලමට පේන දුරින්.
කින්නියා ප්රදේශය පිහිටා තියෙන්නෙ කොට්ටියාරම් බොක්කට යාබදවයි. ධීවර පවුල් විශාල ප්රමාණයක් දිවි ගෙවන මෙම ප්රදේශයේ කළපු ධීවර කර්මාන්තය වගේම දියඹේ ධීවර කටයුතුත් ප්රකටයි. වත්මන් රජය බලයට පත්වීමට කළින් කින්නියා ප්රදේශයේ ජනතාව ත්රිකුණාමලයට ගියේ පාලම් පාරුවේ. ඒ, තම්පලාගම් බොක්ක හෙවත් එම කලපුව නිසා. ඒත් වත්මන් රජය ලංකාවේ දිගින් වැඩිම පාලම ලෙස කින්නියාවත් - ත්රිකුණාමලයත් යා කරමින් පාලමක් තැනුවා. දැන් අපි ගමන් ගන්නෙත් ඒ පාලමෙන් එගොඩ වෙලා තමයි. මීටර් 396 ක් දිග මෙම පාලම මීටර් 10.5 ක් පළලයි. ධාවනපථ දෙකකින් සමන්විතයි.
කින්නියාවේ "මාබල්බීච්" හරිම ප්රකට වෙරළ තීරයක්. අරුගම්බේ, පාසිකුඩා, කල්කුඩා, නැතිනම් අපි හඳුන්වාදුන් වෙරළ, සල්ලතිව් නොහොත් චල්ලතිව් වලින් පස්සේ කතාකරනවානම් ඉතින් හොඳම වෙරළ මාබල් බීච්ම තමයි. මේ වෙරළට යන්නෙත් කින්නියා පාලම ත්රිකුණාමලය පැත්තෙන් පටන් ගන්න තැනින්. එතැන් සිට කිලෝමීටර් එකහමාරක් විතර ගියහම මේ අපූරු මුහුදු පරිසරය හමුවෙනවා. යුද සමයේ සිට මේ ප්රදේශයේ ආරක්ෂාව භාරව කටයුතු කළේ ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාව. යුද්ධයේ නිමාවත් සමඟ ඔවුන් දැන් මෙහි අපූරු නිවාඩු නිකේතනයක් ක්රියාත්මක කරගෙන යනවා. ඒ වගේම "මාබල් බීච්"වල කළමනාකරණ කටයුතු, පිරිසිදු කිරීම යනාදිය කරන්නෙත් ගුවන් හමුදාව.
සාම්පූර් (ෆවුල් තුඩුව) ඉඳන් ත්රිකුණාමලය (එලිෆන්ට් තුඩුව) දක්වා වු වක්රයේ හරි අර්ධය ගෙවෙන තැන මේ "මාබල් බීච්" කිව්වොත් නිවැරදියි කියලා අපට හිතෙන්නේ මෙතන ඉඳන් රවුන්ඩ් අයිලන්ඩ් ප්රදීපාගාරය වගේම (පෙර අපි කඳවුරු බැඳි) ෆවුල් පොයින්ට් ප්රදීපාගාරයත් සරළ රේඩීයව මෙහි සිට දැකබලාගත හැකි වන නිසා.
ලංකා පටුන නම් අතිශය සුන්දර, නිසසල පරිසරයට සමු දී අපි මුතූර් බලා ඇදුණේ චමත්කාර වෙරළබඩ මාර්ගයක් දිගේ. සේනම්වැලි ප්රදේශය පසුකර, 2004 සුනාමියෙන් මෙන්ම තිස්වසරක යුද්ධයෙන් දරුණු ලෙස බැටකෑ අහිංසක, දිළිඳු ජනතාවක් වෙසෙන ගම් ප්රදේශ හරහා ගමන් කිරීම අපට මහත් අත්දැකීමක් ගෙනදුන් බව සඳහන් කළ යුතුයි. මෙම ප්රදේශවල සංචාරය කිරීමට ඔබටත් අවස්ථාවක් උදාවුවහොත්, මෙතෙක් අපගෙන් සැඟව තිබී, නිදහසේ නාමයෙන් ජාතියට විවර වූ මෙම ප්රදේශවල නැවුම් ආස්වාදය කෙතරම්ද යන්න ඔබටත් වැටහෙනු නියතයි. රටවටා යන අපගේ ගවේෂණ චාරිකාව රසවිඳින බොහෝ පාඨකයින් නැගෙනහිර චාරිකාවකට එක්වන්නට තමන්ටත් අවස්ථාවක් ලබාදෙන ලෙස අපගෙන් ඉල්ලීම් කරපු අවස්ථා කොතෙකුත් තිබෙනවා. ඒ ගැන සලකා නැගෙනහිර චාරිකාවක් සංවිධානය කරන්නත් අපගේ අදහසක් තිබෙනවා. කොහොමහරි දිගින් දිගටම අපගේ "රටවටා යන ගවේෂණ චාරිකාව" සමග රැඳී සිටින්න කියලත් අපි ඔබට සිහිපත් කරනවා.
උදේ කෑමෙන් පස්සේ අපි කෙළින්ම ගියේ මේ අපූරු සියඹලා ගහ දැක බලාගන්න. වනසත්ව හා තුරුලතා ආරක්ෂා කිරීමේ ආඥපනත යටතේ මේ රටේ සුවිශේෂී ගස් පහක් දිගු කලක සිට ආරක්ෂාව ලබනවා. පරකඩුවෙ නා ගස, ඇලහැර ඔරුබැඳි සියඹලා ගස වැනි ගස් අතර රොබට් කොක්ස් සිහිවීමට ආරක්ෂා කරන මුතූර්වල මේ සියඹලා ගසත් අයත් වෙනවා.
නොක්ස්ගේ සියඹලා ගසත් බලාගෙන මීළඟට අපි ගමන් ඇරඹුවෙ සාම්පූර්වලට යන්න. මුතූර්වලින් හැරී අබලන් මාර්ගයේ අපේ ජීප් රථය ඉදිරියට ඇදෙනවා. මේ යන ගමනේදී කට්ටපරිච්චාන්, සාලසුර් යන ප්රදේශත් අපට මුණගැහෙනවා. අපේ මතකය නිවැරැදි නම් මේ කට්ටපරිච්චාන් ප්රදේශය එකල විශාල වශයෙන් ත්රස්තවාදීන් හා රජයේ හමුදා අතර ගැටුම් පැවැති ප්රදේශයක්. බිම්බෝම්බ හා බර අවි ප්රහාර හේතුවෙන් අපේ සෙබළුන් සැලකිය යුතූ පිරිසක් වරින්වර මෙහිදී ජීවිත දන් දුන්නා.
නාවික කඳවුර මැදින් අපි ෆවුල් පොයින්ට් ප්රදීපාගාරය අසලටම ළඟා වුණා. මේ තමයි එල්ටීටීඊ ත්රස්තවාදය පරාජය කිරීමේ විජයග්රහණය සනිටුහන් කළ යෝධ සලකුණ. ෆවුල් පොයින්ට් හෙවත් 'කෙවුලියා' පොයින්ට් ප්රදීපාගාරය ලෙසයි මෙය හඳුන්වන්නේ. 1863 දී ඉදිකර ඇති 
මෙහි උස මීටර් 32 (අඩි 105) ක්. වට ප්රමාණය මීටර් 25 ක්. දැන් මේ ප්රදීපාගාරය තරමක් අබලන් 
වෙරුගල් ඔය මෝය කට බලන්න යන්න අපට උදව් කළෙත් වාකරේ පොලිසියේ ලාල් හා සමීර යන පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනා. ගමන ආරම්භයේදීම තමයි මුහුදු වැදි පිරිසක් මුණ ගැසුණේ.
හේතුවෙන් මේ පිරිසගෙ දිළිඳුභාවය තවදුරටත් වැඩිව ඇති බව වාකරේ වෙරුගල් ප්රදේශවල අප කළ සංචාරයේදී දැකගත හැකි වුණා.
ඊච්චලම්පත්තුව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් කල්අඩි ප්රදේශය අපට හමුවන්නෙ ඊච්චලන්පත්තුවෙන් නැගෙනහිර දෙසට අතුරු පාරක යන විට. මේ ප්රදේශය එකල කොටි ත්රස්තවාදීන්ගේ අධිආරක්ෂිත ප්රදේශයක් වගේ භාවිත කරපු ප්රදේශයක්. කල්අඩි ගම්මානය ඔවුන්ගේ රණවිරු ගම්මානයක් වගේම, කොටිහඬ ගුවන් විදුලියත් පවත්වාගෙන ගිහිං තිබුණේ මෙහි. කල්අඩි පැරණි පාෂාණ පබ්බත විහාරය තමයි මේ කොටිහඬ තිබුණු තැන. එහි සම්ප්රේෂණ කුළුණ ඉදිව තිබුණේ පාෂාණ පබ්බත විහාරයේ දාගැබ පිහිටි කඳුගැටය මත.
පළමුවැනි සියවසේදී මහාදාඨ§ක මහානාග රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලද බව කියන මේ පාෂාණ පබ්බත විහාරය අද නොයෙකුත් දුෂ්කරතා මධ්යයේ විහාරාධිපති හිමියන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබනවා.
කළිඟු රට ගුහසීව රජුගේ දියණිය වූ හේමමාලා කුමරියත් ඇගේ සැමියාවූ උදේනි නුවර උදේනි රජු පුත් දන්ත කුමරුවන් යන දෙදෙනා (මොවුන් දෙදෙනා උදේනි රජුගේ දියණිය හා පුත් ලෙසද ඇතැම් විස්තර වාර්තාවල සඳහන් වේ) දඹදිව කාලිංග පුරයේ තාමුලිප්තයෙන් නැව් නැඟ, කිත්සිරිමෙවන් රජදවස බුදුන්වහන්සේගේ වාම දළදාවද සඟවාගෙන මෙසේ ලංකා පටුනට ගොඩබට බව දාඨාවංශය පවසනවා.
ලංකා පටුන හෙවත් ඉලංකතුරෙයි ලෙස හැඳින්වෙන මෙතැන පුරාණ වරායක් පිහිටි තැනක් ලෙස සැලකෙනවා.
පාසිකුඩා බොක්කට උතුරින් තමයි මේ වැන්ඩලුස් බොක්ක පිහිටා ඇත්තේ. ඊට පහළින් ඇති හොඬයක් මෙන් විහිද ගිය ඇත්තුඩුව (එලිෆන්ට් පොයින්ට්) අපට හමුවෙනවා. වැන්ඩලුස් බොක්ක ඔස්සේ නිර්මාණය වන තවත් කලපුවක් තිබෙනවා. ඒ තමයි වාලච්ෙච්න කලපුව. එය තරමක් රට තුළට කාවැදුණු ජලාශයක්. ඔට්ටමාවඩි ප්රකට පාලමත් මෙම ජලාශය ඔස්සේ තමයි නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඒ වගේම ඇත්තුඩුව මේ රටේ තවත් ප්රකටම භූ පිහිටීමක් සහිත ස්ථානයක්. කලපු, බොකු, තුඩු යනාදී විවිධ භූරූප රැසක් සහිත අපේ මේ සුන්දර දිවයිනේ ඇත්තුඩුවටද විශේෂ සැලකිල්ලක් හිමිවෙනවා.
ඇත්තුඩුව පහු කරල වාලච්ෙච්න ප්රදේශයෙන් තවත් උතුරු දෙසට යන විට අපට වාකරේ මාර්ගය මුණගැහෙනවා. මේ මාර්ගය දිගේ ත්රිකුණාමලය දක්වා ගමන් කරන්න පුළුවන්. කාලයක් මේ මාර්ගය කජුවත්ත දක්වා පමණයි රජයේ පාලනයට නතුව තිබුණේ. වන්නි මෙහෙයුමට පෙර නැගෙනහිර මුදාගැනීමේ සංග්රාමයේදී පළමුව වාකරේ බලයත් අල්ලාගන්න ආරක්ෂක හමුදා කටයුතු කළ හැටි අපට මතකයි. කොහොමහරි මේ මාර්ගයේ මඳ දුරක් ඉදිරියට යනකොට අපට හමුවන්නේ සුවිසල් තෙත් බිම් ප්රදේශයක්, ලවණ වගුරු, ඇළ මාර්ග සහ මිරිදිය තෙත්බිම් ප්රදේශයන් මෙහිදී දැකගත හැකියි. මේ ප්රදේශයේ ඉතා සරුවට වැඩුණු කඩොලාන පරිසරය අපට මෙම ප්රදේශය අගනා පරිසර පද්ධතියක් බව කියනවා. මේ ප්රදේශය හඳුන්වන්නේ සින්න කායන්කර්නි යන නමින්. අද මෙහි ඇළ මාර්ගයට ඉහළින් දැවැන්ත පාලමක් ඉදිවෙනවා. ඒ සින්නකායන්කර්නි පාලමයි.
මාන්කර්නියෙන් පස්සෙ ඔන්න අපට හමුවන්නේ පනිච්චන්කර්නි කලපුව නොහොත්, පනිච්චන්කර්නි වේලිමග. කලපුව හරහා පටු වේලිමගට සම්බන්ධව කුඩා පාලම් දෙකකුත් පිහිටා තිබෙනවා. එදා සුනාමි ෙ€දවාචකය සිදුවූ අවස්ථාවේදී මේ පාලම් විනාශ වුණා. ඉන්පසු එහි ඉදිවුණේ තාවකාලික යකඩ පාලම්. එහෙත් නැගෙනහිර මුදාගැනීමේ රජයේ භට පිරිස් වාකරේ බලා ගමන් ගනිද්දී ත්රස්තවාදීන් විසින් මෙම පාලම පුපුරුවා හරිනු ලැබුවා.
මුහුදට ඉතා සමාන්තරව හා ආසන්නව පිහිටි පනිච්චන්කර්නිය පසුකර තවත් ටික දුරක් ගියවිට තමයි අපට වාකරේ හමුවන්නෙ. අපේ ජීප්රථය ඊළඟ නිමේශයේදී නතර වූණේ වාකරේ රෝහල ඉදිරිපිට. ඒ ඉදිරියෙන් වාකරේ කලපුවත්, කලපුව හා සාගරය අතර පොල් අරඹක් සහිත තවත් අලංකාර ගොඩබිම් ප්රදෙශයකුත් දැකගත හැකියි.
මෙහෙයුමේදී නිරන්තරයෙන්ම කතාබහට ලක්වුණු තැනක් බවට පත්වුණා ඔබට මතක ඇති. මෙය රජයේ රෝහලක් වුණත් ත්රස්තවාදීන් මෙය ඔවුන්ගේ කටයුතු සඳහා යොදාගත් බව රහසක් නොවේ. විටෙක ඔවුන් මෙම රෝහලට රජයේ හමුදා ප්රහාර එල්ල කළ බවටත් ව්යාජ තොරතුරු ගෙන හැර පෑවා. කොහොම හරි අපගේ වීරෝදාර හමුදා වාකරේ රෝහල නිරුපද්රිතව බේරාගත් අයුරු එකල අපි ජනමාධ්ය මගින් දැකබලා ගත්තා. දැන් අපි ඉන්නේ මේ රෝහල ඉදිරියේමයි.
වාකරේ -සල්ලතිව් මුහුදු වෙරළ අතිශය රමණීය, සංචාරක නෙත පිනවන ආකර්ෂණීය මුහුදු කලාපයක්. එය පිහිටා ඇත්තේ වාකරේ සිට ආයිමත් දකුණු දිගට පැමිණ පෙර අප සඳහන් කළ පනිච්චන්කර්නි කලපුව ආසන්නයෙන් මුහුද දෙසට ගිය විට.
මඩකලපුව ලෙසින් අද එම නගරය ප්රකටව ඇතත් එසේ හැඳින්වෙන්නේ ඒ ආශ්රිත සුවිසල් කලපුවයි. මඩකලපුව යන නම පටබැඳී ඇත්තේ කෙලෙසද පැහැදිලි නැතත් ගල්පරවල බැඳෙන "මට්ටි" නමැති බෙල්ලන් නිසා හෝ බහුලව මෙහි දිවි ගෙවන "ජෙලිෆිෂ්" මසුන් නිසා බව පවතින විශ්වාසයයි.
මඩකලපුව දුම්රිය ස්ථානයට කල්ලඩි පාලම පේන දුර. ගිය සතියෙ අපි ඒ ගැන කතා කළා. එතනම තමයි ශාන්ත සෙබස්තියන් දේවස්ථානය තියෙන්නෙත්. මේ දෙවොලත් බලා කියාගෙන පාලම අසලින් වැටී ඇති පාර දිගේ ගියහම මඩකලපු මෝයකට දක්වාම යන්න පුළුවන්. ඒ යන ගමනේදී අපට මඩකලපුව වෙරළ උද්යානය හමුවෙනවා. කලපු ධීවර කටයුතු සඳහා මෙන්ම සංචාරක බෝට්ටු සේවා සඳහාත් ප්රකට මේ ස්ථානය, මෝයකට දැකගන්නත් කදිම ස්ථානයක්. ඒ වගේම, ප්රකට මඩකලපුව ප්රදීපාගාරයත් පිහිටල තියෙන්නෙ මෙතැන. 1913 දී ඉදිකර ඇති මේ ප්රදීපාගාරයේ උස, අඩි 100 ක් පමණ වෙනවා.
කලපුව මුහුදට සමාන්තරව පුළුල් ලෙස පැතිර තිබෙන අතර මෙහි ලොකු කුඩා දූපත් රැසක්ද පිහිටා තිබෙනවා. ඒ අතරින් පිළිවෙළින් වඩාත්ම විශාල දූපත් දෙක ලෙස සැලකන්නේ බµලෝ අයිලන්ඩ් සහ මාන්තිව් දූපත්. මඩකලපු නගරයට බටහිරින් පිහිsටි මෙම දූපත් අතරින් මාන්තිව් ප්රකටව ඇත්තේ එහි ලාදුරු රෝහලක් ඇති නිසා. ඕලන්ද පාලන යුගයේදී පළමුව කොළඹ - හැඳල ලාදුරු රෝහල ඇති කළ බවත් ඉන්පසු ගාල්ලේ රූමස්සල හා මඩකලපුවේ මාන්තිව්වල පාළු හුදෙකලා ප්රදේශ තෝරා, ජනතාවගෙන් වෙන්වන පරිදි මෙවන් ලාදුරු රෝහල් ඇති කළ බවත් අතීත තොරතුරුවල සඳහන්. ඒ ලාදුරු බෝවන රෝගයක් නිසා.
අක්කර 68 කින් තරම් විශාල කඩොලාන සහ අනෙකුත් වෘක්ෂ වදුලකින් සමන්විත මාන්තිව් දූපතත් එකල ලාදුරු රෝහලක් බවට පත්වුණා. එදා සිට අද දක්වා වසර තුන්සියයකට ආසන්න කාලයක් මෙය ලාදුරු රෝහලක් ලෙස පවත්වාගෙන යනවා. එහෙත් එදා 350-400 ක පමණ රෝගීන්ගේ නවාතැන්පළක් (ජීවිත කාලය පුරා) බවට පත්ව තිබූ මේ ලාදුරු රෝහලේ අද දිවිගෙවන්නේ රෝගීන් දෙදෙනකු පමණයි. ඒ මේ රෝගීන් දෙදෙනාගේ දුක සැප බලන්න මඩකලපු ගිය ගමනේදී අපිත් මාන්තිව් දූපතට ගියා. අසල පිහිටි ගුවන් හමුදා කඳවුරේත්, මඩකලපු රෝහල් අධ්යක්ෂවරයාගේත් විශේෂ අවසරයක් ලබාගත් අපි රෝහලටම අයත් බෝට්ටුවෙන් මාන්තිව් ගියේ බොහෝ දෙනකුට දකින්නට නොලැබෙන ඒ දුලබ දසුන දැක බලාගෙන මාන්තිව් දූපතේ තොරතුරු ඔබටත් කියන්න හිතාගෙන.
සැපයුම් දැන් විසන්ධි වෙලා. රජයේ වෙනත් කාර්යාලයක් හැටියට මාන්තිව් දූපතේ කුඩා තැපැල් කාර්යාලය තවමත් ක්රියාත්මක වෙනවා. ඒ අතරින් අපි රෝහලේ ඉන්න අන්තිම ලාදුරු රෝගීන් දෙදෙනා හොයාගෙන ගියා. කොළඹ ඉපදුණා යෑයි කියන සේනත් යාපනයේ ඉපදුණා යෑයි කියන කුරුනාදනුත් තවමත් මාන්තිව් දූපතට තනි රකිනවා. රෝහල් සේවකයින් 16 ක් වගේම වෛද්යවරයෙකුත් වරින් වර මාන්තිව් දූපතේ රාජකාරියට එනවා. රාත්රියේදී රෝගීන් දෙදෙනාත් එක්ක බොහෝ විට මාන්තිව් රෝහලේ පස්හයදෙනෙක් විතර තනිsවෙනවා.
දෙසින් සුවිසල් (මඩ)කලපුව හමුවෙනවා. මෙන්න මේ කලපුවට ඉහළින් තමයි ඈතින් ''තොප්පිගල' හොඳට පෙනෙන්නෙ. කුඩාවට පේන මේ දර්ශනය වාසලගේ අධිබල කැමරාවේ පිහිටෙන් සමීපකරගත් ඡායාරූපයක තමයි අද අපි මෙහි පළකර තිබෙන්නේ.
